Sinds de introductie van anti-retrovirale middelen (HAART, c-Art) is de sterfte aan hiv/aids sterk afgenomen. Hiv/aids is de afgelopen jaren veranderd van een dodelijke in een ernstige chronische ziekte waarmee mje nog vele jaren kunt leven. De verwachting is dan ook dat het aantal 50-plussers met hiv, dat nu 30 procent van de totale groep hiv-geïnfecteerden omvat, de komende jaren zal verdubbelen. Op dit moment ligt de gemiddelde levensverwachting bij iemand met hiv nog 10 jaar lager in vergelijking met een niet-geïnfecteerde.

Verouderingsproces
Het proces van verouderen wordt gezien als een langzaam achteruitgaan van celfuncties en het opstapelen van diverse afbraakproducten die door het lichaam niet meer worden opgeruimd. Met name aanhoudende infectiedreiging en de respons hiertegen door het immuunsysteem (chronische ontstekingsreactie) worden in verband gebracht met het verouderingsproces. Dit verouderingsproces in de cel treft alle organen en is onomkeerbaar.

Bij een infectie met hiv verloopt de achteruitgang van het immuunsysteem sneller dan bij normale veroudering. Er is sprake van een aanhoudende chronische ontsteking op cel- en weefselniveau die leidt tot functievermindering van het betreffende orgaan. Niet alleen in het bloed, maar ook in het hersenvocht lijkt er sprake te zijn van een aanhoudende ontsteking. Door behandeling met HAART/ c-ART wordt de ontstekingsreactie gedeeltelijk, maar niet volledig, tot stilstand gebracht.

Andere gezondheidsproblemen: Co-morbiditeit
Langer leven met een chronische aandoening als hiv betekent ook dat de kans groter wordt dat naast de hiv-infectie ook andere gezondheidsproblemen optreden. Men spreekt dan van co-morbiditeit. Denk aan hart- en vaatziekten, hoge bloeddruk, Diabetes, botontkalking, nier- en leverziekten , depressie, bepaalde vormen van kanker en vergeetachtigheid. Het hebben van een chronische lichamelijke ziekte heeft daarnaast ook gevolgen voor het psychische en sociale welzijn.

Bijwerkingen
Het lastige bij een hiv-infectie is dat zowel de ontsteking veroorzaakt door het hiv, als de bijwerkingen van de anti-retrovirale therapie (de HAART) een negatief effect kunnen hebben op het verouderingsproces en op het ontstaan van co-morbiditeit. Veel meer onderzoek is nodig om precies te kunnen zeggen welke factoren het belangrijkst zijn bij de versnelde veroudering door een hiv-infectie. Wat is de rol van de hoogte van het aantal CD4 cellen? Welke invloed heeft een persisterende virusreplicatie? Wat is de rol van de anti-hivmiddelen?

Een belangrijk streven van de farmaceutische industrie is om nieuwe anti-hivmiddelen te ontwerpen die minder bijwerkingen hebben ten aanzien van hart- en bloedvaten , botten en nieren. Wanneer dat is gelukt zal het advies waarschijnlijk worden om veel eerder (of misschien meteen bij de diagnose) te starten met behandeling.

Meer aandacht voor verouderingsproces
Voor de toekomst betekent het in ieder geval dat rekening gehouden moet worden met een toenemende groep oudere hiv-geïnfecteerden met complexe comorbiditeit. Deze aandoeningen zullen mede de kwaliteit van leven gaan bepalen. Voor de behandelaars en de specialist-verpleegkundigen betekent het dat er meer aandacht komt voor de factoren die het verouderingsproces beïnvloeden. Gezien de vele facetten van de problemen van de oudere mensen met hiv zijn wij van mening dat ook de huisarts een steeds belangrijker rol krijgt in de behandeling en begeleiding van deze groep patiënten. In Medisch Centrum Jan van Goyen streven we er naar om mensen met hiv in nauw overleg met de betrokken huisarts te behandelen.

Terug naar de informatie over het hiv- en aidsbehandelcentrum