Op basis van recente schatting zijn er in Nederland 800.00 mensen met diabetes mellitus. Verwacht wordt dat dit aantal de komende 15 jaar dramatisch zal toenemen. Van de mensen met diabetes heeft 90% type 2 en 10% type 1. Van een groot aantal mensen is niet bekend dat zij diabetes mellitus hebben en een gelijk aantal personen heeft wat wij noemen pre-diabetes: een ‘verstoorde koolhydraat-tolerantie’ of ‘verstoorde nuchtere glucose waarden’. Het risico om de complicaties te krijgen van diabetes mellitus is ook in de laatst genoemde groep sterk toegenomen. Het is dan ook van belang om juist deze groep op te sporen zodat op tijd met een behandeling kan worden gestart.

Voor de diagnose diabetes mellitus gelden de volgende waarden, die bij meerdere metingen gevonden moeten worden:

• Normaal: nuchtere glucose < 5.6 mmol/l en een uur na inname van 75 gram suiker < 7.8 mmol/l
• Diabetes mellitus: nuchtere glucose > 7.0 mmol/l en een willekeurige waarde > 11.1 mmol/l
• ‘Verstoorde koolhydraattolerantie’: nuchtere glucose < 5.6 mmol/l, niet nuchtere waarde > 7.8 en <11.1 mmol/l
• 'Verstoorde nuchtere glucose': nuchter 5.6 – 6.9 mmol/l, na 75 gram suiker: <11.0 mmol/l

Complicaties van diabetes
De verhoogde bloedsuikerwaarden die we bij diabetes zien, zijn de top van de ijsberg. Het gevaar zit in wat wij niet direct zien: de conditie van hart en bloedvaten. Diabetes is oorzaak van een aanmerkelijke oversterfte aan hartziekten en is nog steeds een oorzaak van blindheid en van ernstige nierfalen. Diabetes is vaak oorzaak van vernauwing van de grote vaten van de onderbenen en beschadiging van de zenuwen van de voeten, wat kan leiden tot de gevreesde diabetische voet . Deze complicaties treden meestal pas op latere leeftijd op maar het begin van het ontstaan van deze complicaties gebeurt vele jaren eerder. Het is dus zaak om diabetes mellitus en pre-diabetes op tijd op te sporen en te behandelen.

De behandeling van diabetes mellitus
De behandeling van diabetes mellitus heeft de laatste 10 jaar grote veranderingen ondergaan maar een aantal zaken zijn hetzelfde gebleven. Wanneer er geen spoed is om een behandeling in te stellen, komen levensstijladviezen nog steeds op de eerste plaats. Het gaat hierbij om adviezen ten aanzien van het voedingspatroon (Medisch Centrum Jan van Goyen heeft hiervoor een diëtiste in huis), adviezen om te stoppen met roken, meer lichaamsbeweging etc. Wanneer de suikerwaarden hierbij niet normaliseren, is er nog een reeks medicijnen. Dit arsenaal is de laatste tijd aanzienlijk uitgebreid: de klassieke middelen (metformine, glimepiride of een vergelijkbaar preparaat), meer recente middelen, de zogenaamde thiazolidinedionen ( Actos en Avandia), al dan niet in combinatie met de eerder genoemde middelen en ten slotte nog nieuwere middelen,die op de darm-hormonen werken: Januvia en Galvus. Dan is er nog Byetta dat op een vergelijkbare wijze werkt maar voorlopig alleen op indicatie kan worden voorgeschreven. Ten slotte zijn er natuurlijk de diverse insulinen.

Volgens sommige onderzoekers moet insuline in een veel eerder stadium worden ingezet. Hierover is echter geen eenduidige mening. Er zijn diverse vormen waarop insuline kan worden toegediend. In onze poli zijn wij vooral gespecialiseerd in de intensieve behandeling d.m.v. een combinatie van een lang werkende insuline en maaltijd-insuline en een insuline pomp. Het gaat bij de behandeling van diabetes mellitus overigens niet alleen om het normaliseren van de suikerwaarden maar ook en misschien wel vooral om het behandeling van bijkomende factoren, die bij elkaar bekend staan onder de term het metabole syndroom en die alle bijdragen tot de complicaties van diabetes: beschadiging van de grote en kleine bloedvaten. Hiertoe worden vaak nog andere middelen ingezet: een 'statine' om het cholesterol te verlagen, ook als het cholesterol op zichzelf “normaal” is, een zg. ACE-remmer (of een vergelijkbaar middel) om de bloeddruk te verlagen en de nieren te beschermen (ook als de bloeddruk op zichzelf normaal is) en volgens sommigen ook een kinderaspirientje. Een 'goed ingestelde' diabeet gaat dan vaak met een recept voor 6 middelen naar huis!

Nuttig effect en bijwerkingen
Het nuttig effect van een tijdige herkenning en daarmee een tijdig ingestelde behandeling van diabetes staat wel vast. In de recente mededelingen is niet altijd duidelijk of het streven naar een maximale glucose verlaging ook leidt tot een optimale verbetering van de prognose. Er is het afgelopen jaar enig rumoer ontstaan over een aanwijzingen dat er een relatie zijn tussen het voorkomen van kanker en het gebruikt van bepaalde insulinen. Bij nadere bestudering van de gegevens blijkt dat dit niet zo is: er is géén relatie tussen kanker en behandeling van diabetes met insuline. Het nuttig effect van behandeling van diabetes overstijgt het voorkomen van eventuele bijwerkingen. Een richtlijn is hierbij nuttig maar de geïndividualiseerde aanpak zoals wij die op onze poli nastreven, is waarschijnlijk beter.

De consulten
Bij het eerste bezoek wordt u altijd door de internist gezien en vinden de onderzoeken plaats die boven zijn beschreven. Bij het tweede bezoek worden de gevonden resultaten besproken en wordt een behandelplan opgesteld. Wanneer het gaat om goed te behandelen of behandelde diabetes mellitus en er geen belangrijke complicaties zijn, kunt u worden terug verwezen naar de huisarts.

Wanneer wordt besloten tot behandeling met een van de nieuwere middelen of wanneer er complicaties zijn, vinden ook de vervolgconsulten bij de internist plaats. Wanneer wordt besloten tot behandeling met insuline, vinden de vervolg-consulten plaats bij de diabetes verpleegkundige, die ieder bezoek met een van de internisten bespreekt. Bij behandeling met een insuline-pomp zijn deze controles nog intensiever.

Begeleiding vindt plaats door de diabetesverpleegkundige, de internist en aanvankelijk door een technicus van de firma die de pompen levert en die alle technische details bespreekt voordat tot deze wijze van behandeling wordt besloten. In sommige gevallen krijgt u een glucose sensor mee naar huis waardoor de bereikte glucosewaarden van zeer nabij kunnen worden gemonitord. Eén keer per jaar vindt bij alle diabeten een complete metabole check-up plaats, waarbij alle facetten van het metabole syndroom aan de orde komen.

Terug naar de informatie over de Metabole poli